مراقبه ويپاسانا

[dark shadowِ]

قانون آئين رفتار در مراقبه ويپاسانا


معرفی تکنيک‌

ويپاسانا يکی از قديمترين تکنيک های مراقبه هند است‌. بعد از سالها دور از دسترس بشر بودن‌. مجدداً توسط «گوتامابودا» بيش از سال پيش كشف شد. ويپاسانا يعنی ديدن چيزها همانطوری كه واقعاً هستند، مشاهده «خود» .

شخص با مشاهده نفس طبيعی به منظور تمركز ذهن‌، تمرين را شروع می‌كند. با اين آگاهی هوشيار شده، شخص به مشاهده متغير بودن طبيعت ذهن و جسم ادامه داده و حقايق جهان شمول ناپايند‌گی‌، درد و رنج بردن و عدم خودپرستی را تجربه مىكند.اين درك حقيقت بوسيله تجربه مستقيم ، روش پالايش كردن است‌. كل راه (دامما) چاره جهان شمول برای مشكلات جهان شمول است و هيچ كاری به هيچ  نوع مذهب تدوين شده و يا فرقه‌ای ندارد. به اين دليل می‌تواند به تمامی مردم بطور يکسان فايده رساند و همه می‌توانند آزادانه بدون هيچ درگيری نژادی‌، فرقه‌ای يا مذهبی‌، در هر مكانی و در هر زمانی آن را تمرين كنند.

مراقبه و يپاسانا به سمت بالاترين اهداف معنوی رهائی و روشنگری كامل جهت‌گيری دارد. هدف آن هرگز درمان بيماری‌های فيزيکی انسان نيست‌. هر چند كه بسياری از بيماری‌های «سايکوسوماتيک‌»(روان تنی) به عنوان يک محصول جانبی پالايش روانی ريشه كن می‌شوند. در حقيقت نوعی «هنر زندگی كردن‌» می‌باشد كه در سه عامل - حرص و آز، تنفر و بيزاری و جهل و نادانی - تمامی ناخوشی‌ها را از زندگی انسان حذف می‌نمايد. با مداومت در تمرين‌، اين مراقبه تنشهائی را كه در زندگی روزمره توليد شده‌، آزاد می‌كند و گره‌هائی را كه بوسيله عادات قديمی واكنش نشان دادن به طريقی نامتناسب در موقعيت‌های خوشايند و یا ناخوشايند به وجود آمده است‌، باز می‌كند و باعث پرورش انرژی خلاق و مثبت برای اصلاح فرد و جامعه می‌شود.

فرايند خودپاكسازی بوسيله خويشتن نگری‌، مسلماً آسان نيست‌، شخص بايد واقعاً سخت با آن كار كند. دانشجو با كوشش خود به ادراكات خود می‌رسد. هيچ شخص ديگری نمی‌تواند برای او كاری كند. به اين جهت‌، اين مراقبه تنها مناسب كسانی است كه مايلند بطور جدی كار كنند و نظم را پذيرا باشند كه واقعاً در جهت منافع و حمايت خودشان است‌. قوانين و مقررات جزء لاينفک تمرين مراقبه هستند.

قانون آئين رفتار

مسلماً ده روز دوره زمان بسيار كوتاهی برای نفوذ كردن به عميق‌ترين سطوح ناخودآگاه ذهن و آموزش ريشه كن كردن عقده‌های انبار شده در ژرف ذهن است‌. سر موفقيت در اين مراقبه‌، تداوم تمرين در گوشه خلوتی (انزوا) است‌. قانون و مقررات طرح ريزی شده پيوسته اين جنبه عملی را مدنظر قرار می‌دهند. قوانين به نفع اساتيد و يا حوزه مديريت نيست ، و نه  تعبير منفی از سنت‌، ارتدكسی و يا ايمان كوركورانه كه  در بعضی از مذاهب متشكل نيز می‌باشد. بلكه آنها براساس تجربه عملی سال‌های طولانی هزاران مراقبه گر پايه ريزی شده است و كاملاً علمی و عقلانی است‌. حفظ قوانين جو بسيار حادی برای مراقبه خلق می‌كند، با شكستن آنها جو آلوده می‌شود.

دانشجو مجبور خواهد بود ده روز كامل را اقامت كند، غير از اين ساير قوانين نيز بايد مطالعه شوند و دقيقاً مدنظر قرار بگيرند. تنها كسانی كه احساس می‌كنند، می‌توانند صادقانه و با دقت مقررات را رعايت نمايند برای پذيرش اقدام كنند.

كسانی كه آمادگی ندارند كه با تمام وجود سعی كنند تنها وقتشان را هدر می دهند و بدتر اين كه مزاحم افرادی می‌شوند كه می‌خواهند به طور جدی كار كنند. به دانشجوئی كه قصد شركت دارد اخطار می‌شود كه برای كسانی كه مقررات را خيلی مشكل می‌يابند، ترك محل قبل از پايان دوره هم نامطبوع است و هم زيان آور، و همچنين بدترين بدشناسی اين است كه علی رغم اخطارهای مكرر، او قوانين را رعايت نکند و اخراج شود.

مقررات
تمام دانشجويان ملزم به رعايت پرهيزهای زير هستند:
پرهيز از كشتن‌، پرهيز از دزدی‌، پرهيز از هرگونه فعاليت جنسى و پرهيز از دروغ گفتن و پرهيز از مسكرات و مخدرها و دانشجويان قديمی سه مورد ديگر را هم بايد رعايت كنند:
پرهيز از غذا بعد از ساعت 12 ظهر، پرهيز از سرگرمی‌های نفسانی و خودآرائی پرهيز از استفاده تختخوابهای بسيار تزيينی و لوكس‌.
پرهيز ششم دانشجويان قديمی به اين صورت است كه در ساعت 5 بعد از ظهر فقط آب ليمو مخلوط با آب بخورند ولی به دانشجويان جديد شير يا چای و ميوه داده می‌شود. استاد دانشجوی قديمی را كه از نظر سلامتی مشكل داشته باشد، از اين قاعده مستثنی خواهد كرد.   


پذيرش استاد و تكنيك‌
برای طول دوره دانشجو بايد خود راكاملاً به استاد و تكنيك ويپاسانا تسليم كند كه شامل قوانين‌، مقررات‌، قانون آئين رفتار و برنامه دوره است‌. تنها با روش و رفتار تسليم است كه شخص می‌تواند كوشا و كامل كار كند. این تسليم بايد با تشخيص و درك باشد، نه تسليم كوركورانه‌، اين گونه اعتماد به استاد و تكنيك برای راهنمائی و حمايت متناسب دانشجو اساسی است‌.


آئين‌ها، مراسم تشريفات و ساير تكنيك‌ها
در طول دوره بايد از كليه آئين‌ها و مراسم تشريفات‌، سوزاندن عود، شمع‌، تسبيج انداختن‌، تكرار مانتراها، ذكر گفتن‌، رقص و آواز، روزه كامل‌، و غيره خودداری شود. تمرين هر  نوع  مراقبه ديگر ‌، درمانگرى يا تمرينات معنوى ديگر  بايد به حالت تعليق درآيند. اين سفارش برای اين است كه دانشجو قادر باشد ويپاسانا را در پاكی اصيل خودش منصفانه تمرين كند و از حفاظت خود مطمئن باشد. به دانشجويان شديداً اخطار داده می‌شود كه تكنيك ويپاسانا را با هيچ چيز ديگری مخلوط نكنند. با وجود اخطارهای مكرر استاد، در گذشته مواردی بوده‌اند كه دانشجويان عمداً ويپاسانا را با مراسم تشريفات و يا تمرين‌های ديگر مخلوط كرده‌اند، و شديداً صدمه ديده‌اند. از شركت کنندگان در دوره انتظار می‌رود كه دقيقاً همان طور كار كنند كه استاد به آن‌ها آموزش می‌دهد، بدون كم كردن حتی يك مرحله و يا اضافه كردن چيزی به آن هر گونه شك و يا سردرگمی كه ممكن است پيش بيايد، هميشه با ملاقات با استاد برطرف خواهد شد.   



يوگا و تمرين‌های بدنی‌
با وجود اين كه تمرينات بدنی‌، يوگا و ساير ورزش‌ها با ويپاسانا سازگار هستند، ولی بايد از انجام آن‌ها در دوره خودداری شود، زيرا در حال حاضر امكانات برنامه ريزی شده مناسب درمرکزمراقبه وجود ندارد. دانشجويان می‌توانند در محل‌های تعيين شده برای اين منظور به قدم زدن بپردازند. 


ملاقات با استاد
برای برطرف كردن مشكلات و سردرگمی‌های مربوط به مراقبه بايد تنها با استاد تماس بگيرند. ساعت دوازده تا يك بعد از ظهر به منظور ملاقات خصوصی با استاد، در محل اقامت استاد، در نظر گرفته شده است‌. در ساعت 9 تا نه ونيم بعد از ظهر و همچنين در مواقع استراحت‌های كوتاه نيز می‌توان در سالن مراقبه سوال‌های مورد نظر را پرسيد.
زمان در نظر گرفته شده برای سوال‌ها، منحصراً به منظور روشن شدن مسائل‌ عملی كه ممكن است در رابطه با تكنيك پيش بيايد مي باشد  و نبايد به عنوان امكانی برای بحث‌های فلسفی و يا مجادلات روشنفكرانه تلقی شود.   



سكوت شريفه
دانشجويان بايد سكوت شريفه را از شروع دوره تا ساعت 10 صبح روز دهم رعايت كنند. سكوت شريفه‌، سكوت بدن‌، سخن گفتن و ذهن است‌. هر نوع برقراری ارتباط اعم از ژست‌های بدنی‌، نوشتن يادداشت‌، زبان علائم و غيره ممنوع است‌. اما هر زمان كه نياز باشد. دانشجو می‌تواند با استاد صحبت كند. هر مشكلی كه دانشجو در ارتباط با جا، غذا و غيره داشته باشد می‌تواند با حوزه مديريت تماس بگيرد. اين تماس‌ها را نيز بايد به حداقل برساند.



زوج‌ها
جدائی كامل زن‌ها و مردها بايد در درون مرکز مراقبه رعايت شود.   
طلسم‌ها، تسبيح‌ها، ريسمان‌های مقدس و غيره
هيچ كدام از اين اقلام نبايد به مرکز مراقبه آورده شود. اگر سهواً آورده شد، بايد  در مدت  دوره، امانت به حوزه مديريت سپرده شود.   



اشيا قيمتی
از دانشجويان تقاضا می‌شود كه هيچ گونه طلا و جواهرات یا شيئی قيمتی با خودشان نياورند; زيرا امكان اين كه بتوانند آن‌ها را به طرز مناسبی نگهداری كنند وجود ندارد. اگر احتمالاً اين اشيای قيمتی همراه دانشجو باشد به مسئوليت خودش آن‌ها را به حوزه مديريت بسپارد.   



خريد
چون امكانات خريد مناسب وجود ندارد، دانشجويان بايد وسايل مورد نیاز خود از قبيل صابون‌، خمير دندان‌، دفع پشه‌، چراغ قوه و غيره را با خود بياورند.     


مسكرات و مخدرها
همراه داشتن هرگونه مواد مخدر در  اين كشورممنوع  است‌.از  آوردن آن‌ها به داخل مرکز مراقبه جدا خودداری نماييد‌. كسانی كه بنا به نسخه پزشك دارو و يا موادی را مصرف می‌كنند بايد به استاد اطلاع دهند.   


سيگار کشيدن‌
داخل مرکز مراقبه كشيدن سيگار و يا مصرف هر گونه مواد مخدر ممنوع است‌.


پوشاك
در  مرکز مراقبه بايد لباس متناسب و پوشاننده  بدن باشد به نحوی كه با طبيعت جدی كار مناسب باشد. پشت‌، سينه و ساق‌ها بايد پوشيده باشندد. حتی در هوای گرم‌، زنان باید سينه بند پوشيده  باشند و يا از يك شال استفاده كنند. لباس‌های نازك و يا تنگ كه بدن راآشكار می‌سازند و همچنين گرفتن حمام آفتاب ممنوع است‌.   


نظافت
دانشجويان در اطاق‌های عمومی زندگی و كار می‌كنند. بنابراين ضروری است كه هر روز دوش بگيرند و لباس‌های تميز بپوشند .


تماس‌های خارجی‌
دانشجويان در تمام مدت دوره بايد در مرکز مراقبه حضور داشته باشند. تنها با اجازه مخصوص استاد امكان ترك مرکز مراقبه ميسر می‌باشد. تمام تلفن‌ها، نامه‌ها و تماس با ملاقات كنندگان در حال تعليق گذاشته می‌شود. در صورت اضطرار، ملاقات كننده می‌تواند با حوزه مديريت تماس بگيرد. دانشجويان همچنين نبايد با كارمندان مرکز مراقبه‌، بجز حوزه مديريت‌، ارتباط برقرار كنند.   



غذا
امكان اينكه غذای مخصوص برای تمام دانشجويان تهيه شود وجود ندارد، زيرا كه آنها متعلق به كشورها و فرهنگ‌های متفاوتی هستند. از دانشجويان تقاضا می‌شود كه با غذای گياهی ساده هندی بسازند. اگر دانشجوئی به علت بيماری از رژيم بخصوصی بايد پرهيز كند، هنگام ثبت نام حوزه مديريت را مطلع گرداند.   


نوشتن و خواندن‌
هيچگونه مطلب نوشتنی و خواندنی‌، كارهای مذهبی و حتی كتاب‌های ويپاسانا نبايد به مرکز مراقبه آورده شود. دانشجويان نبايد با نوشتن خودشان را مشغول كنند. منع خواندن و نوشتن برای تاكيد بر اهميت طبيعت‌، عملی اين مراقبه است‌.   


نوار ضبط صوت و دوربين‌
از اين وسايل تنها با اجازه مخصوص استاد می‌شود استفاده كرد.   



پاسپورت ويزا
افراد خارجی باید برای طول دوره پاسپورت و ويزای مناسب داشته باشند و آن‌ها را برای مدت دوره نزد حوزه مديريت بگذارند.   

هزينه جا و غذا
برای آموزش دامما هيچگونه پولی دريافت نمی‌شود. هزينه جا و غذا از طرف دانشجويان قبلی هديه شده است‌. اين هديه‌ها كه شامل ساير  مخارج از قبيل اداره‌، حقوق‌، تمبر، ماليات‌، برق‌، آب و هزينه ثابت عمومی نيز می‌شود. مرکز مراقبه هيچگونه درآمد ديگری ندارد ساختمان مرکز مراقبه نيز به وسيله هديه‌های دانشجويان ساخته شده است و هزينه كارهای ساختمانی آينده نيز بدين طريق تامين خواهد شد. اما بر طبق سنت داممای پاك هدايای كوچك و بزرگ تنها از طرف دانشجويانی پذيرفته خواهد شد كه از دوره دامما استفاده برده‌اند و آرزوی جدی دارند كه چرخ دامما بچرخد تا اشخاص ديگر نيز بتوانند با امكانات مناسب از آن بهره ببرند.
به اين دلیل از دانشجوی جديد در ابتدای پيوستن هديه‌ای پذيرفته نخواهد شد. اما در انتهای دوره‌، او می‌تواند احساس رضايت و حسن نيت خود را با دادن هديه‌ای كه به اراده خودش ميزانش تعيين می‌شود پرداخت نمايد.
ممكن است دانشجوئی به دلايل عملی يك يا چند قانون از قوانين بالا را نفهمند. به جای منفی فكر كردن و در شك ماندن‌، بهتر است برای برطرف شدن هرگونه ابهامی بلافاصله با حوزه مديريت و يا استاد تماس بگيرد.
در انتها، دانشجويان بايد توجه كنند كه پیشرفتشان در ويپاسانا صرفاً بسته به فضيلت (شايستگی‌های از قبل گردآوری شده‌) خودشان و پنج عامل ديگر: كوشش صميمانه‌، اعتقاد، خلوص نيت‌، سلامت و خردشان دارد .

برنامه روزانه‌
برنامه روزانه زير برای حفظ تداوم تمرين طرح ريزی شده است‌. بهتر است كه دانشجويان برای بدست آوردن بهترين نتيجه تا حد امكان از آن پيروی كنند.

چهار تا چهاروبيست دقيقه صبح ..........بيدارباش

چهارو سی دقيقه تاشش و سی دقيقه صبح ........ مراقبه در سالن يااتاق

شش وسی دقيقه  تا هفت صبح ............... صرف صبحانه

هفت  تا هشت صبح..................... استراحت

هشت تا نه صبح ....................  مراقبه گروهی در سالن

نه تا يازده صبح..................... مراقبه درسالن يا اتاق مطابق با دستورالعمل استاد

يازده تا يازده و سی دقيقه صبح............... صرف  نهار 

دوازده تادوازده و چهل و پنج دقيقه ظهر ...........در صورت داشتن سئوال، ملاقات انفرادي با استاد

يازده و سی تا سيزده بعدازظهر.............    استراحت

سيزده تا چهارده و بيست دقيقه بعداز ظهر .............. مراقبه در سالن يااتاق

چهارده و بيست تا چهارده و سی دقيقه بعداز ظهر ........... استراحت

چهارده و سی تا  پانزده و سی دقيقه بعداز ظهر .......... مراقبه گروهی در سالن

پانزده و سی تا هفده بعداز ظهر............. مراقبه درسالن يا اتاق مطابق با دستورالعمل استاد

هفده تا هفده و بيست دقيقه بعداز ظهر .............. صرف عصرانه مختصر/ شاگردان قديمى آبليمو

هفده و بيست تاهجده بعداز ظهر..............استراحت

هجده تا نوزده بعداز ظهر................مراقبه گروهی در سالن

نوزده تا  بيست و سی دقيقه بعدازظهر ............ درس شبانه

بيست و سی تا بيست و يک   بعدازظهر ........... مراقبه در سالن

بيست و يک تا  بيست و يک و سی دقيقه  بعدازظهر ............. طرح سئوال در صورت نياز/ برگشت به خوابگاه - خاموشى


iran.dhamma.org

[dark shadowِ]

مدیتیشن ویپاسانا ( آگاهی ) ...

ویپاسانا مدیتیشنی است که بیشترین تعداد افراد مختلف را – در مقایسه با انواع دیگر مدیتیشن – تا کنون در جهان به کمال رسانیده است . ویپاسانا اساس و عصاره اصلی مدیتیشن است . تمامی انواع دیگر مدیتیشن نیز دارای همین اساس و عصاره هستند ولی موارد فرعی دیگری نیز به آنها اضافه شده است . ویپاسانا عصاره خالص است . شما نمی توانید حتی ذره ای از آن را حذف کنید و یا چیزی به آن اضافه نمایید تا آن را بهبود بخشید .

ویپاسانا را می توان به سه گونه مختلف انجام داد – که البته انتخاب آن با خود شماست – و طبعاً نوعی را که هنگام انجام آن احساس راحتی بیشتری می کنید ، انتخاب خواهید کرد .

نوع اول آن آگاه بودن از اعمال ، فعالیت ها ، بدن ، ذهن و دلتان است . هنگام راه رفتن با آگاهی کامل گام بردارید . هنگام حرکت دادن دستتان با آگاهی این کار را انجام دهید ، از تمامی حرکات بدن خود آگاه باشید و به هیچ وجه اجازه ندهید هیچ عملی در حالت عدم آگاهی انجام شود . در عین حال همین حالت باید در مورد ذهنتان حفظ شود . تنها نظاره گر هر فکری باشید که از پرده ذهنتان می گذرد . همچنین درباره هر احساسی که از دلتان می گذرد نیز یک مشاهد کننده صرف باقی بمانید . هرگز درگیر افکار و احساسات خود نشوید و قضاوت نکنید که کدام یک از آنها خوب و کدام یک بد هستند .

نوع دوم مدیتیشن ویپاسانا به نفس کشیدن مربوط می شود . در این حالت آگاهی و توجه خود را معطوف به تنفس و شکم می کنیم . هنگام دم شکم شما بالا می آید و در هنگام بازدم دوباره پایین می رود . در واقع روش دوم آگاه بودن از وضعیت شکمتان است . آگاه شدن از بالا و پایین رفتن شکمتان در هنگام نفس کشیدن ... و شکم خیلی نزدیک به منبع حیات است زیرا هنگام کودکی از طریق ناف و شکمتان تغذیه می شده اید . بنا بر این هنگامی که شکم شما بالا می آید ، پر از انرژی حیات می شود .

در روش اول لازم است از بدن ، ذهن ، حالات و هیجانات خود آگاه باشید در حالی که در روش دوم کافی است تنها آگاهی خود را معطوف شکم خود نمایید و بسیار جالب است که نتیجه یکسان خواهد بود . هرچه بیشتر و بیشتر آگاهی خود را معطوف شکم خویش نمایید ، ذهن و دلتان آرام تر و ساکت تر خواهد شد و حالات و هیجانات مختلف در وجودتان ناپدید می گردند .

در روش سوم نیز آگاهی معطوف تنفس می گردد ولی محل توجه ، مجاری ورودی بینی است که هوا وارد آنها می شود . هنگامی که هوا وارد مجاری بینی شما می گردد خنکی خاصی را در آنها احساس می کنید . انجام این روش برای مردان ساده تر از خانمهاست . خانمها اگاهی بیشتری از شکمشان دارند . بسیاری از مردان حتی آنقدر عمیق نفس نمی کشند که شکمشان تکان بخورد . عمق تنفس مردان تنها تا سینه آنهاست و به همین علت است که قسمت بالا تنه آنها بزرگتر و بزرگتر می شود ولی شکمشان کوچک باقی می ماند . این حالت بسیار ورزشکارانه تر به نظر می رسد . در تمامی دنیا - به جز ژاپن – تمامی ورزشکاران و مربیان ورزش بر این نکته تاکید می کنند که هنگام نفس کشیدن ریه های خود را پر کنید و به همین ترتیب سینه های پهن و فراخی داشته باشید .

ژاپن در این مورد تنها استثناست . آن ها به هیچ وجه اهمیت نمی دهند که سینه هایشان پهن باشد و شکمهایشان کوچک . در واقع انجام چنین کاری و رسیدن به این وضعیت نیازمند تمرینهای خاصی است و حالت طبیعی و عادی بدن این چنین نیست . در واقع ژاپنی ها حالت طبیعی را انتخاب کرده اند و به همین علت است که مجسمه های بودا در ژاپن دارای شکمی بزرگ هستند . مجسمه های هندی بودا همگی دارای شکمی کوچک و سینه ای فراخ تر هستند . نفس کشیدن عمیق در صورتی که شکم نیز بالا و پایین رود طبیعی تر و آرامش بخش تر است .

هنگام شب وقتی که در خواب هستید ، نفسهایتان عمیق و شکمی هستند ، این یکی از عللی است که در خواب ، آرام هستید و هنگام صبح احساس تازگی و طراوت می کنید ، زیرا در تمام مدت شب کاملاً طبیعی و عادی نفس کشیده اید ... در واقع در تمام مدت شب شما در ژاپن بوده اید !

مردان ممکن است نگران باشند که نفس کشیدن شکمی باعث شود حالت ورزشکارانه بدنشان خراب شود و به همین علت توجه به مجاری بینی هنگام انجام مدیتیشن ویپاسانا برای آنها ساده تر است .

اینها سه شیوه مدیتیشن ویپاسانا هستند و هر سه دارای نتیجه ای یکسان می باشند . حتی می توانید دو شیوه یا هر سه شیوه را با هم انجام دهید که در این صورت به تلاش بیشتری نیاز دارید و طبیعتاً تاثیر این مدیتیشن نیز بیشتر خواهد بود . ولی در نهایت همگی این موارد به خود شما بستگی دارد و می توانید هر حالتی که برایتان ساده تر است را انجام دهید .

همیشه به خاطر داشته باشید که ساده ترین راه در این مورد درست ترین راه است .

همینطور که بیشتر و بیشتر در این مدیتیشن جا می افتید ، ذهنتان ساکت و ساکت تر می شود و منیتتان شروع به ناپدید شدن می کند . شما آنجا هستید ولی هیچ اثری از منیتتان باقی نمانده است . در این صورت همه درها به رویتان باز خواهند شد . فقط کافی است با عشق و علاقه در انتظار رسیدن آن لحظه بزرگ نور و روشنایی باشید ؛ لحظه ای که همانند آن را در زندگی تجربه نکرده اید .

چنین لحظه ای مطمئناً خواهد آمد ... هنگامی که موقعیت مناسب آن فرا برسد حتی اندکی نیز تاخیر نخواهد داشت .

 
 اولین و آخرین رهایی - اشو
rahaayee.persianblog.ir